ریشه های اختلاف فرانسه و ایتالیا در کجا است؟

طی ما های گذشته دیده شده است که بین ایتالیا و فرانسه اختلافات جدی شکل گرفته و حتی مقامات دو کشور علیه یکدیگر مواضع تندی اتخاذ کرده اند. ظواهر و شواهد عینی نشان می دهد که دلیل عمده این اختلاف در نوع برخورد با مهاجرات و چگونگی پذیرفتن یا نپذیرفتن آنها در خاک خود است. اما این مسئله نمی تواند عامل اصلی اختلافات باشد. اگر چه طی سال های اخیر بخصوص همزمانی بحران مالی اقتصادی اروپا – غرب با انقلابات و بحران های خاورمیانه، پدیده پناهندگان و مهاجران را بار دیگر پررنگ کرده و اروپا نیز هدف اولیه پناهجویان است، اما مهاجرت معلول بحث است و ریشه اصلی اختلافات قطعا جایی دیگر است.

1

رضا حجت شمامی

حدود یک ماه پیش وزارت خارجه فرانسه در قبال آنچه که اظهارات «خشم برانگیزانه» و «حملات بی سابقه» توصیف کرد،‌ سفیر خود را از رم به پاریس فراخواند تا عمق اختلافات دو طرف بیشتر شود. طی بیانیه ای که دستگاه دیپلماسی منتشر کرد، آمده است:«فرانسه از چند ماه پیش تاکنون هدف اتهام‌های تکراری، حملات بی اساس و اظهارات خشم برانگیزانه‌ای قرار گرفته که برای هر کس شناخته شده و قابل یادآوری است.»

البته ایمانوئل مکرون در گفتگو با شبکه Rai ۱ ایتالیا گفته است که «میان فرانسه و ایتالیا سوء تفاهم به وجود آمده است که باید حل و فصل شود». اما رئیس جمهور فرانسه می داند که وضعیت وخیم تر از این مسائل است و به ریشه های فکری و تغییرات بنیادین شکل گرفته در اروپا و حتی غرب باز می گردد. موضوعی که فراتر از بحران مالی، چالش های خاورمیانه و اختلافات جزئی بر سر مهاجران یا هر چیز دیگر است.

واکنش های منفی به همگرایی جمعی، اقدام علیه نادیده گرفتن هویت های ملی و میهنی، ضدیت با اتحادیه گرایی، بروز مداوم ناسیونالیسم افراطی و … از جمله مسائلی است که دامن اروپا را گرفته و به نظر می آید به راحتی آن را رها نمی کند. البته اگر بپذیریم که اروپا از این مرحله عبور می کند!

اختلافات جدی و رقابت های آسیب زای روسیه و آمریکا در کل جهان از جمله منطقه اروپا به وخامت این موضوع افزوده است. از طرفی دیگر حس استقلال خواهی اروپا بار دیگر خودنمایی می کند. آمیخته ای از مسائل مطرح شده،‌ فضای کم سابقه ای را ایجاد کرده است که بی شک اروپا را تهدید می کند. این موضوعی نیست که مقامات و متفکران اروپایی از آن بی خبر باشند. رئیس جمهور فرانسه در مقاله ای که در روزنامه‌های ۲۸ کشور اتحادیه اروپا کرده، تاکید داشته که «اروپا هرگز تا این حد در معرض خطر قرار نگرفته است». مکرون این سخن را با نگاهی به انتخابات پارلمان اروپا گفته است. انتخابات پارلمان اروپا در ۲۳ و ۲۴ ماه مه (دو ماه دیگر) انجام می شود و طی آن ۷۰۵ نماینده مشخص می شوند. نگرانی اصلی اتحادیه گرایان در اروپا این است که ملی گرایی اوج گرفته در پارلمان اتحادیه نیز خود را نشان بدهد. به گفته مکرون «در کمتر از چند هفته دیگر، انتخابات پارلمان اروپا سرنوشت آینده قاره‌ ما را رقم خواهد زد. هیچ‌گاه از زمان جنگ جهانی دوم بدین‌سو اروپا به عنوان یک مفهوم ضرورت نداشته است و هیچ‌گاه این واحد تا این‌ اندازه در معرض خطر نبوده است.»

مسئله ای که در ایتالیا و برخی دیگر از کشورهای اروپایی شکل گرفته و شکاف ها و اختلافات سیاسی را بین کشورهای این اتحادیه ایجاد کرده است. در انتخابات پارلمانی سال ۲۰۱۸ حزب پنج ستاره ایتالیا، به عنوان حزبی راست گرا و ضد اتحادیه اروپا پیروز و صاحب بیشترین کرسی شد و توانست با ائتلافی شکننده، قدرت را در این کشور به دست بگیرد.

بنابراین آنچه که امروز بین فرانسه و ایتالیا می گذرد، تنها به موضوع مهاجران باز نمی گردد، بلکه مسئله بنیادین بودن یا نبودن اتحادیه اروپا در میان است. حامیان اتحادیه گرایی در اروپا که بعد از جنگ جهانی دوم برای آن تلاش کرده و برنامه ریخته اند، این سال ها نگران واگرایی هستند که از سوی ناسیونالیسم افراطی تبلغ می شود. به همین منظور است که گفته می شود تهدیدی که امروز اتحادیه اروپا با آن مواجه است، از بعد از جنگ جهانی دوم بی سابقه بوده است.

همزمان با این مسئله بحث تجزیه کشورها از جمله اسکاتلند و … در انگلستان، خروج از اتحادیه اروپا همچون برگزیت و مهمتر از همه حمایت دونالد ترامپ از خروج کشورها از اتحادیه و فروپاشی آن، اروپا را به شدت آسیب پذیر کرده است. اگر چه در برخی موارد دیده می شود که علیه افراط گرایان در اروپا تظاهرات می شود اما همزمان میل به افراط گرایی در این اتحادیه در حال افزایش است. از جمله در اتریش، هلند، آلمان، فرانسه،‌ ایتالیا، انگلیس و … که خطر ضدیت با اتحادیه را به شدت افزایش داده است. در  چنین شرایطی مکرون و مرکل به عنوان حامیان اتحادیه و وضع موجود در اروپا هستند که هر دو با مشکلاتی مواجه شده اند. مکرون به شدت دچار اعتراضات جلیقه زردها شده که حتی گفته می شود تمایلات ضد سرمایه داری در آن زیاد است، ‌مرکل نیز آخرین دوره ای است که در جایگاه صدراعظمی آلمان قرار گرفته است.

در چنین فضایی بیشترین امید اتحادیه گرایان، بهبود وضعیت اقتصادی در اروپا و تغییرات جدی در آمریکا است. به همین منظور به شدت چشم به راه انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال جاری میلادی هستند تا مگر دونالد ترامپ شکست خورده و همان سنت سیاسی آمریکا که تقویت همکاری با متحدان سنتی جایگزین شود. در آمریکا نیز شواهدی وجود دارد که نشان می دهد رئیس جمهور کنونی در انتخابات پیش رو با چالش های جدی مواجه است.

به هر جهت آنچه که در حال حاضر اروپا را تهدید می کند و همین مسئله باعث واکنش مکرون شده که تاکید دارد اروپا در خطر است،‌ بحث انتخابات پارلمانی پیش رو است. یعنی انتخابات به عنوان یکی از نمادهای مهم دموکراسی در غرب، تبدیل به بزرگ ترین بحران آن شده است. چون می تواند همچون دهه ۱۹۳۰ میلادی افراط گرایی مطلق را به قدرت بگمارد. بحران اقتصادی و اوج گیری ناسیونالیسم افراط گرا در حال حاضر بسیار به سال هایی که هیتلر و موسولینی در اروپا روی کار آمدند شباهت دارد.


این مطلب را چاپ کنید

نظرات شما

ایمیل شما منتشر نخواهد شد پر کردن قسمت های ستاره دار الزامی است *

*


چهار + 4 =

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>